Urtxintxa arrunta

Sciurus vulgaris

Urtxintxa gorria banaketa eurasiarreko karraskaria da eta ia penintsula osoan bizi da. Itxuraz otzana izan arren, harrapariak dira, batez ere hegaztien habietan. Isats nabarmen, handi eta trinkoa du, eta gorputz osoari eusteko eta orekatzeko erabiltzen du. Espezie ezagun eta arin hau, bere bizitza, batez ere, zuhaitzetan garatzen duelako da ezaguna, eta urte osoan zehar eguneko ohiturak ditu. Esziuridoen familiako ugaztun hau Arabako Lurralde Historikoko basoetan eta zuhaitzen artean aurki dezakegu.

GJH 15.7: Isileko ehiza eta espezie babestuen trafikoa kontrolatzea

Isileko ehiza eta espezie babestuen trafikoa, animalientzat ez ezik, basoko landareentzat eta zuhaitz babestuen egurrerako ere mehatxu dira oraindik ere. Elefanteak, errinozeroak, pangolinak, felidoak, narrastiak, arrainak eta txoriak eta beste 6.000 espezie legez kanpoko merkataritzaren biktima izaten jarraitzen dute, era masiboa, mundu osoan. Ezagutzen diren 8.300 animalia-arrazetatik % 22 desagertzeko arriskuan daudela kalkulatzen da.

Isileko ehizak biodibertsitateari dakarkion kalte konponezinaz gain, animalia basatiak ukitzeak dakartzan osasun-arriskuak ere gehitu behar zaizkio, animalietatik gizakietara transmititzen diren gaixotasun zoonotikoak direla-eta. Legez kanpo lortutako bizitza basatiaz ez hitz egiteagatik, edozein osasun-kontroletik kanpo baitago eta gizakiak birus berrien eraginpean jartzen baititu.

Habitat naturala eta haren izaki bizidunak babesteko egindako ahaleginengatik nabarmentzen da Araba, lurraldeko azaleraren % 28 babestuta baitu. 29 naturgune ditu, eta Euskadiko Natura 2000 Sarearen erdia baino gehiago osatzen dute. 84.000 hektarea babestu orotara; kontinentean geratzen den bisoi europarraren populazio eskasaren zati bat bertan dago, beste espezie batzuen artean.